Willem van Hanegem (Breskens,20 februari 1944) is een Nederlandse voetbalspeler,trainer, coach en commentator. Zijn bijnaam is De Kromme. Als voetballer werden zijn tactisch overzicht, passing en wedstrijdmentaliteit geroemd. Van Hanegems laatste functie in de voetballerij was die van hoofdtrainer bij FC Utrecht. Hij werd daar op 23 december 2008 ontslagen. Hij was ook onder meer trainer van Feyenoord, AZ, Sparta en assistent-bondscoach.

Jeugd

Van Hanegem werd geboren in de winter van 1944 als zoon van de garnalenvisser Lo van Hanegem (1905-1944) en Anna van Grol. Moeder Anna was geboren in Rochester(New York) in een familie van Nederlandse emigranten, die terug zouden keren naar Zeeuws-Vlaanderen. Bij een bombardement op Breskens op 11 september 1944 kwamen vader Lo, broer Izaäk en zijn zuster om het leven. Lo wist nog met zijn lichaam het leven van een baby te redden, Ben de Pauw, die later hoogleraar in de oncologie aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen zou worden. Willem van Hanegem hield aan de oorlogsjaren een levenslange hekel aan Duitsers over.

In het voorjaar van 1946 vertrok zijn moeder met haar kinderen naar Utrecht , waar Willem opgroeide. Als jonge straatvoetballer bleek hij te beschikken over een sterk linkerbeen. Tijdens een training van Velox stond hij langs de lijn en iedere bal die naast het doel verdween, schoot hij zo secuur terug dat trainer Daan van Beek hem vroeg bij de club te komen spelen. Een half jaar later speelde hij al in het eerste van de club.

Voetballer

Van Hanegem deed vooral van zich spreken als speler van Feyenoord, waar hij in 1968 terechtkwam en één van de grootste vedetten in de geschiedenis van de club werd. De eerste jaren van zijn carrière werd hij overigens meestal "Wim Hanegem" genoemd. Deze fout komt zelfs voor in het programmablad voor zijn eerste interland, in 1968 tegen Schotland. Pas na drie interlands was zijn correcte naam tot de KNVB doorgedrongen.

Het grootste succes als speler haalde hij in 1970, toen hij een belangrijk aandeel had in de winst van de Europacup I. Met Feyenoord werd hij driemaal kampioen van Nederland en won hij de Wereldbeker in 1970 tegen Estudiantes. In 1974 won Van Hanegem met Feyenoord de Uefa-cup door in de finale Tottenham Hotspur te verslaan.

In 1972 was hij de eerste speler die, volgens het in dat jaar ingevoerde systeem, een gele kaart ontving vanwege een overtreding.

Met het Nederlands elftal haalde hij een tweede plaats op het  WK  van 1974. Tijdens het EK 1976 bereikte Nederland de halve finale. Tijdens deze wedstrijd tegen Tjechoslowakije weigerde Van Hanegem naar de scheidsrechter, die hem bij zich riep, toe te lopen, met als reden een vergrijp op Johan Cruijff, waarna doorgevoetbald werd en gescoord. Van Hanegem werd aanvankelijk geselecteerd voor het WK van 1978, maar voorzag dat hij daar vooral op de bank zou komen te zitten. Toen Hugo Hovenkamp zich met een knieblessure afmeldde, besloot ook Van Hanegem niet naar Argentinie te gaan.

Na drie jaar bij AZ'67 en een jaar in Chicago speelde hij nog twee seizoenen bij FC Utrecht, waarna hij zijn loopbaan afsloot bij Feyenoord. In zijn laatste wedstrijd kreeg hij van scheidsrechter Charles Corver een symbolische rode kaart, waarna hij op de schouders van het veld gedragen werd.

• Velox(1962-1966)
• Xerxes(1966-1967)
• Xerxes/DHC(1967-1968)
• Feyenoord(1968-1976)
• AZ'67(1976-1979)
• Chicago Sting(1979)
• FC Utrecht(1979-1981)
• Feyenoord(1981-1983)

Prestaties

Van Hanegem scoorde in 17 jaar tijd 84 competitiedoelpunten. Hij speelde 298 keer voor het eerste van Feyenoord en speelde 52 interlands en 41 Europacup-wedstrijden (18 doelpunten). Van Hanegem was twee interlands de aanvoerder van Oranje.

• Landskampioenschap Nederland: 1969, 1971, 1974
• KNVB-beker: 1969, 1978
• Europacup I: 1970
• UEFA Cup: 1974
• Wereldbeker voor clubteams: 1970
• Tweede op WK 1974 en derde op het EK 1976

Statistieken

seizoen	club	land	competitie	wedstrijden	goals
1966/1967	Xerxes	Nederland	Eredivisie	33	5
1967/1968	Xerxes/DHC	Nederland	Eredivisie	32	26
1968/1969	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	31	14
1969/1970	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	28	6
1970/1971	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	33	12
1971/1972	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	29	6
1972/1973	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	27	10
1973/1974	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	31	12
1974/1975	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	27	11
1975/1976	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	31	5
1976/1977	AZ'67	Nederland	Eredivisie	30	6
1977/1978	AZ'67	Nederland	Eredivisie	30	1
1978/1979	AZ'67	Nederland	Eredivisie	15	3
1979	Chicago Sting	Verenigde Staten		30	6
1979/1980	FC Utrecht	Nederland	Eredivisie	27	1
1980/1981	FC Utrecht	Nederland	Eredivisie	27	2
1981/1982	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	24	1
1982/1983	Feyenoord	Nederland	Eredivisie	27	1

Trainer/coach

Van Hanegem in gesprek met een journalist van de NOS

Als trainer haalde Van Hanegem zijn eerste grote succes in 1993, toen hij met Feyenoord de landstitel behaalde. In 1994 en 1995 werd de KNVB-beker gewonnen, in oktober 1995 moest hij na een nederlaag tegen PSV vertrekken, omdat men hem "te soft" voor zijn spelers vond.

Als assistent van bondscoach Dick Advocaat maakte hij het EK van 2004 mee. In de wedstrijd tegen Tsjechië wisselde Advocaat uitblinker Arjan Robben , waarna de wedstrijd verloren ging. Dit kwam Advocaat op zoveel kritiek te staan dat hij twee dagen later de persconferentie aan zijn assistent overliet. Gevraagd wat hij zou doen als Advocaat in een vergelijkbare situatie opnieuw zo zou wisselen antwoordde Van Hanegem: "Dan sla ik 'm neer."

Vanaf de zomer van 2007 was Van Hanegem actief als hoofdtrainer van FC Utrecht. Hij werd, na een dispuut met de eigenaar van de club, ontslagen op 23 december 2008.

Clubs

• Feyenoord(1983-1986 als assistent; 1992-1995)
• FC Utrecht(assistent; 1986-1989)
• FC Wageningen(assistent; oktober 1990-1991)
• Holland(amateurs; 1991-1992)
• AL Hilal(Saoedi-Arabië; 1995-1996)
• AZ'67(1997-1999)
• Sparta(2001)
• Nederlands elftal(assistent, 2002-2004)
• FC Utrecht(van 12 juli 2007 tot 23 december 2008)

Prestaties

• Landskampioenschap Nederland: 1984 (assistent), 1993
• KNVB-beker: 1984 (assistent), 1994, 1995
• Landskampioenschap Saoedi-Arabië: 1996
• Arabische Europacup 1: 1996
• Kampioenschap eerste divisie: 1998

Commentator

Van Hanegem was een tijdje analist voor Canal +. In 2004 begon hij als analyticus bij de NOS. Ook werkt hij vanaf het seizoen 2005/2006 mee aan de programma's Voetbal Insite en verzorgde hij analyses bij RTL 7 van de live-eredivisiewedstrijden op vrijdagavond. Tegenwoordig is Van Hanegem werkzaam als analyticus bij SPORT 1